Elektryka w łazience w Warszawie
Nowy obwód od rozdzielnicy do każdego gniazda i oprawy: miedziany przewód w bruździe, wyłącznik różnicowoprądowy 30 mA, gniazda co najmniej 60 cm od wanny. Matę grzewczą mierzymy przed płytkami i po nich. W kosztorysie każdy punkt jest osobną pozycją, z przekrojem przewodu.
Mata grzewcza
3 pomiary
rezystancji: przed rozłożeniem, po zatopieniu w kleju, po fugowaniu. Uszkodzoną matę widać na mierniku przed ułożeniem płytek.
Elektryka w remoncie łazienki to osobny obwód z rozdzielnicy w przedpokoju, przewody w bruzdach do gniazd, opraw, wentylatora i maty grzewczej, do tego wyłącznik różnicowoprądowy i połączenie wyrównawcze. Robimy ją po skuciu płytek, razem z hydrauliką, przed tynkiem i hydroizolacją. Do awarii i wybijających bezpieczników poza remontem nie wyjeżdżamy.
30 mA
czułości wyłącznika różnicowoprądowego na obwodach łazienki. Wyłącza zasilanie, gdy prąd zacznie uciekać przez mokrą rękę albo przez wilgotną ścianę.
60 cm
od krawędzi wanny albo brodzika do najbliższego gniazda. Bliżej zostają tylko oprawy i wentylator w obudowie na zachlapanie.
2,5 mm2
przekroju miedzi na gniazda, pralkę i matę grzewczą, 1,5 mm2 na oświetlenie. Przekrój stoi w kosztorysie przy każdym punkcie.
Strefy w łazience: gdzie wolno postawić gniazdo
Norma dzieli łazienkę na strefy liczone od wanny i brodzika. W każdej wolno zamontować co innego. Rysunek pokazuje łazienkę w bloku z wanną pod ścianą, wysokości od gotowej posadzki.
- 0
Strefa 0: wnętrze wanny i brodzika
Tylko oprawy na 12 V z zasilaczem poza strefami, w obudowie IPX7. W zwykłej łazience nie ma tu żadnego punktu, oprawa w wannie zdarza się przy hydromasażu.
- 1
Strefa 1: nad wanną, do 225 cm
Bez gniazd i włączników. Na stałe: wentylator, podgrzewacz, oprawa w suficie w obudowie IPX4. Pasek LED w niszy prysznica na 12 V, zasilacz w suficie podwieszanym za rewizją.
- 2
Strefa 2: 60 cm od krawędzi wanny
Oprawy i kinkiety przy lustrze w obudowie IPX4. Gniazdo tylko do golarki, z własnym transformatorem. Zwykłe gniazdo 230 V stoi dopiero za granicą tej strefy.
- ·
Poza strefami
Gniazdo przy lustrze, gniazdo pralki, włącznik, termostat maty. Wszystko na obwodzie z wyłącznikiem 30 mA, gniazda z klapką IP44 tam, gdzie może chlapać.
Przy prysznicu bez brodzika strefa 1 to 120 cm w poziomie od deszczownicy, a strefy 2 nie ma. Wysokość 225 cm rośnie, gdy deszczownica wisi wyżej.
Co siedzi w rozdzielnicy dla łazienki
Jeden wyłącznik różnicowoprądowy i osobne zabezpieczenie na każdą grupę odbiorników. Tak wygląda szyna po remoncie łazienki z pralką i matą grzewczą.
W blokach z lat 70. i 80. łazienka wisi na wspólnym obwodzie z kuchnią i przedpokojem, przewody są aluminiowe, bez żyły ochronnej, a w rozdzielnicy nie ma wyłącznika różnicowoprądowego. Dlatego nowy obwód ciągniemy od rozdzielnicy w przedpokoju: w bruździe idzie miedź z żyłą ochronną, która dostaje swoje miejsce na listwie.
- 30 mA
Wyłącznik różnicowoprądowy
jeden na obwody łazienki
- Wyłącza zasilanie, gdy prąd zacznie uciekać poza obwód
- Po montażu test przyciskiem i miernikiem
- B10
Oświetlenie
YDYp 3 × 1,5 mm2
- Oprawy w suficie, oprawa nad lustrem, kinkiety
- Wentylator na własnej żyle od włącznika, z opóźnieniem wyłączenia
- B16
Gniazda
YDYp 3 × 2,5 mm2
- Gniazdo przy lustrze na suszarkę i szczoteczkę
- Gniazdo pod grzejnik elektryczny, jeśli jest
- B16
Pralka
YDYp 3 × 2,5 mm2
- Osobny obwód: grzałka pralki i suszarka na jednym gnieździe wybijałyby zabezpieczenie
- Gniazdo z klapką IP44
- B16
Mata grzewcza
YDYp 3 × 2,5 mm2
- Termostat z czujnikiem w posadzce
- Mata 150 W/m2 na wolnej posadzce: przy 3 m2 to 450 W
Wysokość gniazdek i opraw w łazience 4 m2
Elektrycy liczą pracę w punktach. Punkt to jedno gniazdo, oprawa, włącznik albo termostat z własnym przewodem. Wysokości od gotowej posadzki przenosimy na ścianę przed kuciem bruzd, bo od nich zależy układ płytek.
105 cm
Włącznik światła
Przy drzwiach od strony klamki, poza strefami. Podwójny, gdy oprawa nad lustrem ma własny klawisz.
120 cm
Gniazdo przy lustrze
Nad blatem umywalki, co najmniej 60 cm od wanny. Podwójne, z klapką IP44.
110 cm
Gniazdo pralki
Nad pralką, żeby wtyczka była dostępna bez wysuwania. Przy suszarce na pralce gniazdo schodzi na bok, 30 cm nad posadzką.
130 cm
Termostat maty
Obok włącznika. Czujnik temperatury w peszlu wchodzi 50 cm w posadzkę, między przewodami maty, z możliwością wymiany.
170 cm
Kinkiety przy lustrze
Na wysokości oczu, po obu stronach lustra. W strefie 2 obudowa IPX4.
195 cm
Oprawa nad lustrem
Nad górną krawędzią lustra. Przewód wychodzi ze ściany dokładnie w osi lustra, więc lustro wybieramy przed elektryką.
220 cm
Wentylator
Na kratce szachtu wentylacyjnego. Zasilanie z żyły od włącznika światła, wersja z timerem dogaszająca po kilku minutach.
sufit
Oprawy sufitowe
W suficie podwieszanym 4 do 6 opraw, nad wanną w obudowie IPX4. W betonowym stropie jeden punkt na środku.
za stelażem
Szyna wyrównawcza
Przewód 4 mm2 łączy metalową wannę, grzejnik i rury z puszką wyrównawczą w zabudowie stelaża, z dostępem przez rewizję.
Jak robimy elektrykę
Sześć etapów. Przewody i puszki wchodzą w ściany razem z hydrauliką, mata grzewcza dostaje pomiar przed każdą kolejną warstwą, osprzęt idzie na końcu.
- 1
Plan punktów na oględzinach
Ustalamy, gdzie stanie pralka, gdzie będzie lustro, ile opraw ma być w suficie i czy pod płytkami ma być mata. Otwieramy rozdzielnicę: sprawdzamy miejsce na wyłącznik różnicowoprądowy i nowe zabezpieczenia oraz przewód od licznika. Rysunek z wysokościami dostajesz razem z kosztorysem.
- 2
Demontaż i bruzdy
Po skuciu płytek wycinamy stare aluminium do pierwszej puszki poza łazienką. Bruzdy tylko w pionie i w poziomie od puszek, żeby za kilka lat dało się przewidzieć, gdzie wolno wiercić. Puszki głębokie, 60 mm, żadnej w strefach 0, 1 i 2.
- 3
Przewody w peszlach
Miedziany YDYp 3 × 2,5 mm2 na gniazda, pralkę i matę, 3 × 1,5 mm2 na oświetlenie, do wentylatora czwarta żyła. Przewody idą w peszlach w bruzdach, w puszkach zostaje zapas na wymianę osprzętu.
- 4
Rozdzielnica
Wyłącznik różnicowoprądowy 30 mA i zabezpieczenia B10 i B16 na szynie, żyła ochronna na swojej listwie, opis obwodów na drzwiczkach. W bloku z dwużyłową instalacją od pionu rozdzielenie żyły ochronnej robimy w rozdzielnicy.
- 5
Mata grzewcza i pomiary przed płytkami
Mata idzie na hydroizolację, na wolnej posadzce, z dala od wanny i szafek. Rezystancję mierzymy 3 razy: przed rozłożeniem, po zatopieniu w kleju i po fugowaniu. Czujnik termostatu wchodzi w peszlu między przewody maty.
- 6
Osprzęt i pomiary końcowe
Gniazda, włączniki, oprawy, wentylator i termostat montujemy przy białym montażu. Na końcu mierzymy rezystancję izolacji, pętlę zwarcia i czas zadziałania wyłącznika różnicowoprądowego.
Ile kosztuje elektryka w łazience
Cena za punkt mówi mało, bo punkt metr od rozdzielnicy i punkt dwanaście metrów od niej to inny metraż przewodu i inne bruzdy. Po oględzinach dostajesz kosztorys rozpisany na punkty, metry przewodu i moduły w rozdzielnicy.
Nowa elektryka w łazience 4 m2 jako osobne zlecenie
Wycena po oględzinach
Trzy typowe łazienki z widełkami- Liczba punktów
- Każde gniazdo, oprawa, włącznik, wentylator i termostat to punkt z własnym przewodem. Łazienka z jednym punktem świetlnym i pralką ma cztery punkty, z sufitem podwieszanym i matą dziesięć.
- Odległość od rozdzielnicy
- Metry przewodu i bruzdy przez przedpokój, przewierty przez ściany nośne. Rozdzielnica przy drzwiach łazienki to najprostszy wariant, rozdzielnica przy wejściu do mieszkania to kilkanaście metrów na każdy obwód.
- Stan rozdzielnicy
- Rozdzielnica z wolnym miejscem na szynie dostaje moduły. Stara tablica z bezpiecznikami topikowymi idzie do wymiany w całości, z przewodem od licznika, i ma własną pozycję w kosztorysie.
- Mata i sufit podwieszany
- Mata to termostat, czujnik, obwód i pomiary. Sufit podwieszany to oprawy, zasilacze LED i rewizja, a każda oprawa liczy się jako punkt.
- W remoncie czy osobno
- W remoncie całej łazienki elektryka wchodzi w bruzdy razem z hydrauliką. Jako osobne zlecenie wymaga kucia w gotowych płytkach i ich odtworzenia.
Elektryka z naszych budów
Trzy łazienki sfotografowane przed tynkiem i po montażu osprzętu. Przy każdej to, co w tym miejscu decydowało o przebiegu przewodów.
Bemowo, 5 m2: wielka płyta, aluminium wymienione na miedź, osobny obwód z rozdzielnicy Wola, 7 m2: sufit podwieszany, 6 opraw, LED w niszy prysznica na 12 V Mokotów, 6 m2: mata grzewcza 150 W/m2 pod gresem, termostat z czujnikiem w posadzce
Pytania o elektrykę w łazience
Ile kosztuje elektryka w łazience?
Zależy od liczby punktów, odległości od rozdzielnicy i od tego, czy rozdzielnica ma miejsce na nowe zabezpieczenia. W remoncie całej łazienki elektryka jest jednym z etapów kosztorysu, z punktami i metrami przewodu wypisanymi osobno, a kwota z kosztorysu nie rośnie w trakcie.
Trzy typowe łazienki z widełkamiIle kosztuje punkt elektryczny bez materiału?
Sama stawka za punkt nie wystarczy do wyceny, bo gniazdo metr od rozdzielnicy i gniazdo dwanaście metrów od niej to inny metraż przewodu i inne bruzdy. Wyceniamy po oględzinach, z metrami i przekrojem przewodu przy każdym punkcie. Przewody, puszki, osprzęt i moduły do rozdzielnicy stoją w kosztorysie osobno, z nazwą producenta.
Ile kosztuje godzina pracy elektryka?
Elektrykę w remoncie wyceniamy po oględzinach, za punkty i metry przewodu, bo ten sam punkt przy rozdzielnicy i na końcu mieszkania to inna liczba godzin. Za godzinę rozlicza się elektryk od awarii, gdy zakres nie jest znany z góry.
Jakie normy obowiązują dla instalacji w łazience?
Norma PN-HD 60364-7-701 opisuje strefy wokół wanny i prysznica, stopnie ochrony obudów w każdej strefie i wymóg wyłącznika różnicowoprądowego 30 mA na obwodach łazienki. Do tego dochodzi połączenie wyrównawcze metalowej wanny, grzejnika i rur. Według niej rysujemy punkty na oględzinach.
Czy przewody w ścianie muszą być w peszlu?
Przewód YDYp wolno położyć w bruździe pod tynkiem bez peszla. My dajemy peszel, bo przewód w rurce da się wymienić po latach bez kucia płytek, a przy wierceniu w ścianie wiertło trafia najpierw w rurkę. W posadzce, pod matą i pod płytkami, peszel jest obowiązkowy dla przewodu czujnika.
Czy gniazdko może być obok wanny albo przy umywalce?
Przy umywalce tak, obok wanny nie. Zwykłe gniazdo 230 V stoi co najmniej 60 cm od krawędzi wanny albo brodzika, na obwodzie z wyłącznikiem 30 mA. Bliżej wolno zamontować tylko gniazdo do golarki z własnym transformatorem.
Czy w łazience musi być wyłącznik różnicowoprądowy?
Tak, o czułości 30 mA, na każdym obwodzie łazienki poza obwodami na 12 V. W blokach z lat 70. i 80. w rozdzielnicy zwykle go nie ma, więc montujemy go razem z nowym obwodem.
Czy trzeba wymieniać aluminiowe przewody?
W łazience tak. Aluminium kruszy się na zaciskach, luzuje w puszkach i nie ma żyły ochronnej, bez której wyłącznik różnicowoprądowy nie chroni obudowy pralki. Nowy obwód ciągniemy miedzią od rozdzielnicy, a stare przewody zostają odcięte w pierwszej puszce poza łazienką.
Czy łazienka potrzebuje osobnego obwodu?
Tak, co najmniej jednego na gniazda i jednego na światło, pralka i mata grzewcza dostają własne. W starych blokach łazienka wisi na wspólnym obwodzie z kuchnią i przedpokojem, więc czajnik z pralką wybijają jeden bezpiecznik.
Jakie oświetlenie może być nad wanną i w prysznicu?
Do 225 cm nad wanną tylko oprawy na stałe w obudowie IPX4 albo oprawy na 12 V z zasilaczem poza strefami. Pasek LED w niszy prysznica działa na 12 V, zasilacz siedzi w suficie podwieszanym za rewizją. Zwykła oprawa E27 nad wanną odpada.
Czy mata grzewcza ogrzeje łazienkę?
Mata 150 W/m2 na trzech metrach wolnej posadzki daje 450 W, czyli ciepłe płytki pod stopami. Grzejnik drabinkowy zostaje jako ogrzewanie pomieszczenia. Maty nie kładziemy pod wanną, pod szafką ani pod stelażem.
Hydraulika w łazienceCzy wentylator w łazience jest konieczny?
W łazience bez okna, z kratką na szachcie, wentylator z timerem wyciąga parę po kąpieli, a lustro i fugi schną w kilkanaście minut. Kratkę nawiewną w drzwiach zostawiamy, bo bez niej wentylator nie ma skąd brać powietrza.
Czy przyjeżdżacie do awarii?
Nie. Robimy instalacje w remontach łazienek, od skucia po biały montaż. Gdy wybija bezpiecznik albo iskrzy gniazdo, wyłącz obwód w rozdzielnicy i dzwoń do elektryka od awarii albo do administracji.